Branża transportowa stoi przed kolejnym wielkim wyzwaniem. Choć mamy dopiero przełom lipca 2025, już teraz szykują się radykalne zmiany w systemie opłat drogowych – od 2026 roku opłaty mają znacząco wzrosnąć, a unijny system VECTO wprowadzi kolejne kategorie emisji CO₂, co jeszcze bardziej skomplikuje sytuację przedsiębiorstw transportowych.
1. Austria zapowiada kolejne podwyżki
Austria, drugi kraj z najwyższymi opłatami drogowymi w Europie, zapowiedziała od 1 stycznia 2026 kolejną rundę podwyżek – tym razem nawet o 13 %, po wcześniejszym wzroście o ok. 12 % w 2025 roku. To oznacza dla przewoźników poważne obciążenie budżetów.
2. Polska i system e‑TOLL pod presją Komisji
Polska – podobnie jak inne państwa UE – musi dostosować krajowy system e‑TOLL do unijnej dyrektywy i uzależnić cennik opłat od klasy emisji zgodnie z wynikami systemu VECTO. Komisja Europejska już wszczęła postępowanie wobec naszego kraju za opóźnienia wdrożeniowe, a realizacja zmian przewidywana jest prawdopodobnie w pierwszym kwartale 2026 roku. To może oznaczać dla polskich przewoźników kolejne opłatowe zwiększenie kosztów.
3. Holandia: od Eurowiniet do opłat VECTO
Równolegle, Holandia planuje wprowadzenie elektronicznych opłat drogowych dla ciężarówek od 1 lipca 2026 roku, rezygnując z dotychczasowych Eurowiniet. Wstępny cennik – również zależny od klasy emisji VECTO – został już opublikowany, choć przewiduje się, że ostateczne stawki będą wyższe. Firmy transportowe muszą uwzględnić ten kraj w planach kosztowych.
4. Nowe klasy VECTO i surowsze kryteria
Od 1 lipca 2026 wchodzi w życie druga aktualizacja klas emisji CO₂ w systemie VECTO – surowsze normy oznaczają, że wiele modeli ciężarówek przestanie kwalifikować się do korzystniejszych klas z ulgami. Już po pierwszej aktualizacji (lipiec 2025) pojazdy kwalifikujące się do klasy III (‑8 % emisji) stały się niewielką grupą – kolejny próg redukcji jeszcze zawęzi dostępność ulgowych taryf.
Producentom „Wielkiej Siódemki” oraz firmom logistycznym zostało niewiele czasu, aby przygotować konfiguracje (np. lekkie kabiny, minimalne zbiorniki paliwa) spełniające wymagania – inaczej będą płacić więcej.
5. Co przewiduje unijna dyrektywa?
Dyrektywa UE 2022/362 obliguje kraje członkowskie do wprowadzenia opłat opartych na emisjach CO₂ nie później niż do 25 marca 2026 roku. Zwolnienia dla pojazdów zeroemisyjnych (klasa V) mogą być stosowane tylko z ograniczeniem do maksymalnie 75 % obniżki wobec klasy I od 1 stycznia 2026 roku.
Najbardziej emisyjne pojazdy (klasa I) będą płacić pełną stawkę. Taniej zapłacą pojazdy klasy II, III lub IV (emisja o 5–50 % poniżej poziomu referencyjnego z 2019 roku), ale ulgi będą się zmniejszać z roku na rok, zależnie od dynamiki redukcji emisji całej floty.
6. Konsekwencje dla branży transportowej
a) Wzrost kosztów i presja na renegocjację umów
W krótkim terminie przewoźnicy nie zdążą wymienić floty na niskoemisyjną. Podwyżki są szybsze niż renegocjacje kontraktów – oznacza to natychmiastowy wpływ na rentowność.
b) Brak realnej alternatywy
Na rynku wciąż brakuje dostępnych bezemisyjnych ciężarówek, a te, które są, stanowią drogi wyjątek. Przesiadka na elektryki w najbliższych latach będzie trudna i kosztowna.
c) Konieczność przemyślanej floty
Potrzebna strategia: dobór modeli dokładnie pod kątem limitu, konfiguracja minimalizująca emisję CO₂, by pojazdy mogły kwalifikować się do niższych klas.
d) Zwiększona rola transportu intermodalnego
Większe opłaty drogowe mogą sprawić, że kolej stanie się bardziej konkurencyjna cenowo – choć w Polsce struktura terminalowa nadal jest niedostatecznie rozwinięta.
7. Tabela zmian: co i kiedy
| Kraj | Data wprowadzenia | Zmiany kluczowe |
| Austria | 1 stycznia 2026 | +13 % opłat drogowych, całkowita implementacja VECTO |
| Polska | I kwartał 2026 * | Dopasowanie e‑TOLL do VECTO, możliwe podwyżki |
| Holandia | 1 lipca 2026 | Elektroniczne opłaty oparte na klasie emisji VECTO |
| UE (ogół) | do 25 marca 2026 | Obowiązek implementacji dyrektywy 2022/362 |
*— data przybliżona, na chwilę publikacji brak precyzyjnego harmonogramu
8. Co może zrobić branża?
- Audyt floty i emisji – sprawdzenie, które pojazdy spełniają wymagania klasy II‑IV.
- Plan inwestycji – jeśli limity się zacieśnią, przyspieszona wymiana floty może stać się konieczna.
- Renegocjacje stawek – umowy transportowe muszą uwzględnić rosnące koszty opłat.
- Diversyfikacja tras biznesowych – wdrażanie transportu intermodalnego tam, gdzie to możliwe.
- Monitoring legislacyjny – śledzenie przepisów UE i krajowych zmian dot. e‑TOLL i VECTO.
9. Podsumowanie
Rok 2026 to moment przełomowy dla europejskiego transportu drogowego. Wzrost opłat drogowych w Austrii, zmiany w systemie e‑TOLL w Polsce i elektronicznie naliczane opłaty w Holandii to tylko początek zmian. System VECTO wymusza redukcję emisji CO₂, ale także staje się narzędziem kosztowym dla przewoźników, którzy nie zdążą dostosować swoich flot.
Sytuacja wymaga strategicznego podejścia: audyt floty, wybór pojazdów, renegocjacje kontraktów i rozwój transportu kolejowego jako alternatywy.